X

Kopp-Etchells effect ปรากฎการณ์แสงสีที่ปลอบประโลมใจในสมรภูมิแห่งเม็ดทราย

9 ก.ย. 2562
280 views
ขนาดตัวอักษร

ณ ฐานบินกลางทะเลทรายยามพลบค่ำ เฮลิคอปเตอร์ลำเลียงลำใหญ่กำลังบินเข้ามาใกล้ ลมจากใบพัดมหึมาของมันเริ่มเป่าฝุ่นทรายบนพื้นให้ฟุ้งขึ้นอวลตลบ ก่อนที่มันจะทันหย่อนตัวลงแปะถึงพื้น พลันก็เกิดประกายระยิบระยับขึ้นที่ปลายใบพัด ทหารบางนายที่ไม่ได้มีหน้าที่รับผิดชอบการลงจอดก็ยังหันมามองการแสดงแสงสีตื่นตานี้ 

 

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Kopp-Etchells effect ครับ โดยจะเกิดขึ้นบ่อยๆกับใบพัดของอากาศยานทั้งหลายที่ปฏิบัติภาระกิจในดินแดนทะเลทราย และก็ไม่ใช่ของใหม่สำหรับทหารที่ปฏิบัติการในพื้นที่ โดยมีหลายคนพยายามอธิบายสาเหตุของปรากฏการณ์นี้หลายทฤษฎีด้วยกัน ที่ได้ยินกันบ่อยๆในหมู่นักบินทหารก็จะบอกกันว่า ประกายแสงเหล่านี้เกิดเพราะไฟฟ้าสถิตย์จากการขัดสีของใบพัดที่หมุนผ่านฝุ่นทราย จนคายประจุเรืองออกมาให้เห็น บางคนก็ยกคำอธิบายว่า ใบพัดเฮลิคอปเตอร์นั้นหมุนเร็วมาก มากเสียจนเหวี่ยงเม็ดทรายที่ฟุ้งขึ้นมาเสียดสีกับอากาศจนลุกแดงแบบเดียวกับอุกกาบาตนั่นแหละ... ซึ่งเอาเข้าจริงแล้ว แต่ละคำอธิบายที่ต่างยกกันขึ้นมานั้นก็มีข้อแย้งหักล้างได้ทุกข้อ และก็ไม่มีใครใส่ใจจะหาสาเหตุที่แท้จริงของมัน

...จนกระทั่ง...

ในปี 2009 ผู้สื่อข่าวสงคราม Michael Yon ตระเวนทำข่าวในอัฟกานิสฐาน ได้พบกับปรากฏการณ์อันตื่นตานี้เข้าและเริ่มถ่ายภาพเก็บสะสมไว้ เมื่อเค้าได้พูดคุยสอบถามบรรดาทหารที่ประจำการอยู่ตามฐานต่างๆ ก็ได้พบกับทหารหนุ่มน้อยสองนาย คือ Benjamin Kopp จากหน่วยลาดตระเวนกองทัพสหรัฐ และ Joseph Etchells จากกองทัพสหราชอาณาจักร ซึ่งทั้งคู่บังเอิญมีคำอธิบายที่น่าสนใจ และดูว่าจะสมเหตุผลที่สุด โดยทั้งคู่อธิบายตรงกันว่า...

ที่ปลายใบพัดของเฮลิคอปเตอร์นั้น จะมีแผ่นโลหะติดไว้เหมือนกันชนเพื่อป้องกันการสึกกร่อนยามที่ใบพัดทำงาน เมื่อใบพัดหมุนผ่านฝุ่นทรายที่ฟุ้งขึ้นมา มันจะฟันเข้ากับเม็ดทรายเหล่านั้น ทรายซึ่งเป็นซิลิก้ามีค่าความแข็งมากกว่าโลหะ จะทำให้โลหะปลายใบพัดเหล่านี้กระเทาะออกเป็นเศษเล็กๆ และเจ้าเศษเล็กเศษน้อยที่กระเทาะออกนี่เองครับ ที่มันลุกไหม้จากการทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ... ใช่แล้วครับ โลหะหลายชนิดติดไฟลุกไหม้ขึ้นได้เอง

ภาพประกอบจาก www.michaelyon-online.com

 

Perspective ขอเสริมตรงนี้ให้เห็นภาพ... หากใครเคยเจอรถบางคันที่ท่อไอเสียห้อยย้อยจนครูดไปกับพื้นถนน จะเห็นประกายไฟแลบไปตลอดทาง สิ่งที่เกิดขึ้นก็เป็นสาเหตุแบบเดียวกัน นั่นเพราะเมื่อเศษของเหล็กชิ้นจิ๋วๆที่กระเทาะหลุดออกมานั้น ผิวหน้าของมันจะถูกเข้ากับอากาศ ออกซิเจนในอากาศจะทำปฏิกิริยากับผิวหน้าเหล็ก เกิดเป็นสนิมขึ้นในทันที ซึ่งปฏิกิริยาการเกิดสนิมนั้นจะเกิดความร้อนขึ้นด้วย และเพราะว่าเศษที่กระเทาะออกมาเหล่านี้มีขนาดเล็กมากๆ พื้นที่ผิวต่อขนาดของมันก็มากพอที่ความร้อนจากปฏิกิริยาจะจุดให้มันลุกวาบสว่างขึ้น สะเก็ดไฟแต่ละเม็ดที่เห็นก็คือเศษเหล็กที่ทำปฏิกิริยากับอากาศลุกไหม้ขึ้นนั่นเองครับ

ส่วนเหล็กก้อนทั่ว ๆ ไปนั้น มีสัดส่วนพื้นที่ผิวเทียบกับขนาดเนื้อในของมันไม่มากพอที่ความร้อนจากการเป็นสนิมที่ผิวจะทำให้มันลุกแดงขึ้นได้ เพราะความร้อนจะถูกดูดซับถ่ายเทไปหมดเสียก่อน และเมื่อผิวทั้งหมดเป็นสนิมเคลือบไว้ กันโลหะที่เหลือออกจากออกซิเจนในอากาศแล้ว ปฏิกิริยาก็หยุดลงแค่นั้น

Terms of Service © 2018 MCOT.net All rights reserved