2 ก.พ.66 - เปิดประวัติ "ดอกไม้ไทดำ" ของไหว้ผี สู่เครื่องประดับในงานบุญ
ดอกไม้ไทดำ เป็นของประกอบในพิธีกรรมของกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่มีถิ่นฐานเดิมในแถบประเทศเวียดนามตอนบน ที่ทำจากก้านไม้เล็ก ๆ ผูกร้อยด้วยฝ้ายเป็นรูปร่างต่าง ๆ
แต่เดิมใช้แก่นไม้ต้างและฝ้าย ผูกกันเป็นรูปร่างต่างๆ ที่มีความหมายแตกต่างกันไป กลุ่มชาติพันธุ์ไทดำหนึ่งเดียวในภาคอีสานที่บ้านนาป่าหนาด อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย จะทำดอกไม้ไทดำอยู่ 6 แบบ โดยทุกแบบล้วนมีความหมายที่เป็นมงคล เพราะ “แต่เดิมกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำใช้ดอกไม้ในพิธีไหว้ผี หรือพิธีแซปางไทดำ (พิธีกรรมการไหว้ครูหมอมด) ให้กับผีบรรพบุรุษ เพื่อปกป้องคุ้มครองลูกหลาน แล้วนำกลับมาแขวนที่บ้านเพื่อความเป็นสิริมงคล” เช่น
- บ้าน สื่อความหมายถึง ความรักในครอบครัว
- ตุ้มนก สื่อความหมายถึง ความอุดมสมบูรณ์ในการเพาะปลูกเลี้ยงสัตว์
- ตุ้มหนู สื่อความหมายถึง ใช้ป้องกันอันตราย
- ตุ้มต่อ หรือ ตุ้มแตน สื่อความหมายถึง อาวุธป้องกัน
- หัวใจ แทนความรักความสามัคคี
เมื่อกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำรับวัฒนธรรมพุทธศาสนา แต่ก็ไม่ทิ้งความเชื่อดั้งเดิมในเรื่องผีบรรพบุรุษ แต่ปรับให้เข้ากับพิธีกรรม ความเชื่อทางพุทธศาสนา ดอกไม้ไทดำก็ถูกนำมาใช้ประดับในงานบุญตามวัดต่าง ๆ และเป็นที่นิยมในท้องที่อื่น ๆ แต่ชาวไทดำก็ยังใช้แขวนตามบ้านเพื่อความเป็นสิริมงคลและให้ผีบรรพบุรุษปกป้องคุ้มครองเช่นเดิม
•
ขอบคุณข้อมูลจาก : นายกิตติพงษ์ สนเล็ก นักโบราณคดีชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการกลุ่มโบราณคดี กรมศิลปากรกระทรวงวัฒนธรรม